CẢNH BÁO LẠM DỤNG KHÁNG SINH CHO TRẺ TẠI VIỆT NAM

Mua thuốc kháng sinh dễ như mua rau, con cứ khò khè, ho hen, cảm lạnh, cảm cúm,..bệnh gì cũng phải dùng kháng sinh mới yên tâm. Sự lạm dụng thuốc kháng sinh quá mức chính là nguyên nhân gây ra tình trạng kháng kháng sinh đáng báo động như hiện nay khiến Việt Nam trở thành nước nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ kháng kháng sinh cao nhất trên thế giới.

Đối với trẻ em, khi lạm dụng kháng sinh một cách bừa bãi có thể khiến trẻ nhỏ gặp những nguy cơ sau:

1.Loạn khuẩn đường ruột dẫn tới suy dinh dưỡng

Kháng sinh dùng để diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn. Việc lạm dụng kháng sinh phổ rộng hoặc liều cao dài ngày, không chỉ khiến vi khuẩn có hại mà cả vi khuẩn có lợi cho cơ thể cũng bị tiêu diệt. Từ đó dẫn đến tình trạng loạn khuẩn đường ruột, rối loạn tiêu hóa.

 

Đối với trẻ em, hệ vi sinh đường ruột chưa hoàn thiện, nên khi lạm dụng kháng sinh lại càng dễ bị loạn khuẩn đường ruột, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn, phát ban… Trẻ bị loạn khuẩn đường ruột, rối loạn tiêu hóa khiến cơ thể bị thiếu hấp thu các chất dinh dưỡng. Khi thiếu chất, cơ thể trẻ bị mệt mỏi, dẫn đến biếng ăn, tăng cân chậm, suy dinh dưỡng ở thể trạng nhẹ cân. Nếu quá trình này lặp lại, kéo dài dẫn tới suy dinh dưỡng thể thấp còi.

2.Tăng nguy cơ mắc bệnh tự miễn đường ruột, hen suyễn, dị ứng

Hệ miễn dịch của trẻ có mối liên hệ chặt chẽ với thành ruột và hệ vi sinh có lợi tại ruột. Có hơn 80% các tế bão miễn dịch của cơ thể nằm tại ruột. Do đó khi hệ vi sinh này mất cân bằng do lạm dụng kháng sinh sẽ dẫn đến các rối loạn điều hòa miễn dịch. Hệ quả là trẻ tăng nguy cơ mắc bệnh bệnh tự miễn như viêm đường ruột Crohn, tiêu chảy phân mỡ Celiac…

 

3.Gây hại thận

Một số loại kháng sinh còn gây tổn thương thận. Ví dụ như cephalosporin (cephalexin, cefalothin, cephazolin…), một nhóm kháng sinh được dùng khá phổ biến ở trẻ, nhưng có thể gây tổn thương thận. Hoặc kháng sinh nhóm betalactam (methicilin, penicilin…) có thể gây ra bệnh ở ống thận – mô kẽ do miễn dịch – dị ứng cho các trường hợp mô thận quá mẫn cảm.

4.Tạo ra vi khuẩn siêu kháng thuốc

Việt Nam đã xuất hiện vi khuẩn đa kháng (kháng 2 nhóm kháng sinh) và toàn kháng (kháng với tất cả kháng sinh). Chính vì vậy, trong khi tại nhiều nước, việc sử dụng kháng sinh thế hệ 1 vẫn điều trị hiệu quả, tại Việt Nam đã phải dùng kháng sinh thế hệ 3 và 4. 

Có nhiều loại vi khuẩn thông dụng, nguy hiểm, như nhóm vi khuẩn E.coli (vi khuẩn đường ruột), tỷ kháng thuốc lên tới 40%, thậm chí có địa phương lên đến 70%, kháng cả kháng sinh mạnh nhất là colistin. Cứ tiếp tục tình trạng này kháng thuốc như này thì tương lai thậm chí các bệnh thông thường như ho, hay chỉ một vết cắt trên da cũng có thể gây tử vong vì không có kháng sinh nào đáp ứng.

5.Suy giảm miễn dịch

Khi bị bệnh ở đường hô hấp, nếu chữa trị đúng cách, trẻ có thể vượt qua bệnh tật đồng thời tạo cơ hội cho hệ miễn dịch “tập dượt chiến đấu”, chống chọi tốt hơn để không nhiễm khuẩn lần sau. Còn nếu trẻ càng dùng kháng sinh thường xuyên, thì hệ miễn dịch của trẻ vốn non yếu, lại không có cơ hội hoàn thiện nên trẻ cứ ốm dặt ốm dẹo, tái đi tái lại các bệnh viêm đường hô hấp thường xuyên.

 

Biện pháp hạn chế lạm dụng kháng sinh

Để hạn chế lạm dụng kháng sinh cho trẻ, cha mẹ cần thực hiện các biện pháp kết hợp sau:

– Không sử dụng kháng sinh cho trẻ khi không cần thiết: Những bệnh phổ biến không cần sử dụng kháng sinh đó là cảm lạnh, cảm cúm, sốt do virus, viêm nhiễm đường hô hấp trên do virus. Thậm chí, các trường hợp viêm phế quản, viêm tai – mũi – họng ở mức độ nhẹ, trẻ vẫn ăn uống bình thường, vẫn chơi, không có biểu hiện khó thở nặng lên… thì cha mẹ không nên vội vàng dùng kháng sinh.

– Dùng kháng sinh đúng bệnh, đúng cách: Trường hợp nhiễm vi khuẩn, bắt buộc phải sử dụng kháng sinh, cha mẹ lưu ý phải tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn sử dụng về thời gian, liều dùng, các lưu ý khi kết hợp thuốc kháng sinh với các thức ăn đồ uống thông thường… để thuốc phát huy tối đa tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. 

-Đồng thời bố mẹ  mẹ nên chăm sóc tích cực, hạ sốt bằng chườm mát, giảm ho bằng các liệu pháp thảo dược, tăng cường uống nước, ăn các chất lỏng giàu dinh dưỡng… Quan trọng nhất là chủ động tăng đề kháng cho con. Tăng đề kháng phải tiến hành từ trước chứ không phải lúc con ốm rồi mới cuống cuồng bổ sung cho con. Bộ 3 tăng đề kháng mà mẹ không thể bỏ qua là Kẽm, Men vi sinh, Vitamin.